Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), martta aylık bazda yüzde 1,94, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 2,3 artış gösterdi. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 30,87, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,08 olarak kayıtlara geçti.
Beklentilerin bir ölçü altında gelen bilgilerin akabinde ekonomistler dataların iktisada tesirini kıymetlendirdi.
TOBB İktisat ve Teknoloji Üniversitesi İktisat Kısmı Lideri Prof. Dr. Talha Yalta, “Aylık artışın yüzde 1,94 ile varsayımların altında kalması ve yıllık enflasyonun yüzde 30,87’ye gerilemesi, enflasyon görünümünde kısa vadede ölçülü bir nefes alanı sağlıyor. Tek bir bilgi bütün resmi veremese de mart sayıları en azından beklentilere nazaran olumlu bir tablo gösteriyor. Fakat önümüzdeki devirde bölgedeki çatışmanın güç fiyatları, kur ve beklentiler üzerinden yaratabileceği tesirleri daha net izlemek gerekecek.” dedi.
“Beklentilerin tersine düşük geldi”
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Şener, mart ayı enflasyonunun piyasadaki bütün beklentilerin tersine çok düşük düzeyde geldiğine dikkati çekerek, şöyle konuştu:
“Beklentilerin altında gelen enflasyon piyasalara hiç elbet olumlu yansıyacaktır. Yani bu düşük sayılar finans piyasaları tarafından olumlu katkı biçiminde algılanmaktadır. Lakin gerçek dal için müspet hava daha farklı algılanmaktadır. Elbet akaryakıt fiyatlarındaki artışın dolaylı tesirleri lakin uzun devirde ortaya çıkacaktır. Durum bu türlü olmasına karşın enflasyon üzerine en yüksek tesir yeniden de ulaştırma harcama kümesinden gelmiştir. Nisan, mayıs, haziran aylarında akaryakıt üzerinden gelen tesir enflasyon üzerine daha fazla yansıyacaktır. Yani savaş nedeniyle fiyatlamalarda çabucak bozulmadan fazla bu fiyatlamaların önümüzdeki aylara yansıması daha beklenen görünmektedir.”
Enerji fiyatlarındaki artışın direkt ve dolaylı tesirlerinin global çapta olduğu üzere Türkiye’de de enflasyon üzerine gelecek aylarda daha ağır yansıyacağını vurgulayan Şener, “Enflasyon çok düşük seviyelere düşse de besin, barınma, ulaşım, eğitim ve sıhhat üzerinden gelen enflasyon baskısı azalmadıkça vatandaşın enflasyon düşüşünü hissetmesi ve buna paralel olarak enflasyon beklentisi çok kolay azalmayacaktır.” tabirlerini kullandı.
“Ana dezenflasyon süreci devam ediyor”
Ekonomist Bora Tamer Yılmaz, savaşa karşın dezenflasyon konjonktürünün sürdüğünü belirterek, “Savaş enflasyonunun biraz tesiri olacak lakin ana düşüş eğilimi değişmeyecek. Bunu çok uygun anlamak lazım. Savaş enflasyonu olarak da tanımlanan ‘warflation’ nedeniyle enflasyon yıl sonunda beklentilerden bir modül daha üstte kalacak. Yani yüzde 20’nin biraz daha üzerinde kalmamızla sonuçlanacak lakin ana dezenflasyon süreci devam ediyor. Enflasyon yüzde 20 ile 25 ortasında bir yerde oturacak.” değerlendirmesinde bulundu.
Sadece enflasyonda aşağı eğilim suratının yavaşlayacağını lisana getiren Yılmaz, savaşın tesirlerinin kademeli olarak geleceğini anlattı. Yılmaz, işlenmiş ambalajlı besinde savaşın tesirlerinin daha çok görüldüğüne işaret ederek, yaş zerzevat meyve fiyatlarında daha olumlu bir seyrin ortaya çıkabileceğini, savaş şoku gelmeden ekim ve dikimin yapıldığını lisana getirdi. Bölgedeki gelişmelerin tesirinin daha çok yaz dönemi eserlerinde görülebileceğini belirten Yılmaz, “Otoriteler, gübre başta olmak üzere kritik alanlarda çok kıymetli proaktif önlemler aldı. Alınan bu önlemlerin de olumlu tesiri tarım kesimine yansıyacak.” diye konuştu.
