Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Lideri Şemsi Bayraktar, Dünya Su Günü münasebetiyle yaptığı açıklamada, global ölçekte derinleşen su krizinin ziraî üretim, besin güvenliği ve ekonomik istikrar açısından giderek daha büyük risk oluşturduğunu belirtti.
Su kaynaklarındaki azalma ve iklim değişikliğinin tesirlerinin her geçen yıl daha bariz hale geldiğini vurgulayan Bayraktar, bilhassa tarım dalının bu baskıyı en ağır hisseden alanların başında geldiğini tabir etti. Dünya genelinde tatlı su kullanımının yaklaşık yüzde 69’unun tarımda gerçekleştiğine işaret eden Bayraktar, suyun verimli kullanımının sürdürülebilir üretim açısından kritik kıymette olduğunu kaydetti.
Türkiye’nin su zengini bir ülke olmadığını belirten Bayraktar, kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su ölçüsünün yaklaşık 1.301 metreküp düzeyinde bulunduğunu hatırlattı. Türkiye’nin yıllık 112 milyar metreküplük kullanılabilir su potansiyeline sahip olduğunu, kullanılan suyun yaklaşık yüzde 79’unun ise ziraî sulamada tüketildiğini aktaran Bayraktar, mevcut tablo karşısında sulama yatırımlarının hızlandırılmasının mecburilik haline geldiğini lisana getirdi.
“Yatırımlar hızlandırılmalı”
Bayraktar, teknik ve ekonomik olarak sulanabilir arazi ölçüsünün yaklaşık 8,5 milyon hektar olduğunu, gelişen teknolojiyle bu alanın 10,5 milyon hektara kadar çıkabileceğinin öngörüldüğünü belirtti. Lakin hala 7,28 milyon hektar alanın sulamaya açıldığını söz eden Bayraktar, geriye kalan 1,22 milyon hektarlık alan için yatırımların hızlandırılması gerektiğini söyledi.
İklim değişikliğinin yağış rejimini bozduğunu, kuraklık riskini artırdığını ve ani taşkınları daha sık hale getirdiğini kaydeden Bayraktar, Aydın’da şubat ayında yaşanan çok yağışlar ve Büyük Menderes Irmağı taşkınının bunun somut örneklerinden biri olduğunu belirtti. Bu çerçevede, taşkın idaresinde tabiat tabanlı tahliller, erken ikaz sistemleri ve akıllı drenaj altyapısının değer kazandığını vurguladı.
“Mevcut altyapının yenilenmesi gerekiyor”
Sulama tarafında ise mevcut altyapının yenilenmesi gerektiğine dikkat çeken Bayraktar, “Eski ve verimsiz sulama kanalları yenilenmeli, sulama altyapısı modernize edilmelidir” davetinde bulundu. Böylelikle mevcut su kaynaklarından daha yüksek randıman alınabileceğini tabir eden Bayraktar, yırtıcı sulama formüllerinin terk edilerek çağdaş sulama sistemlerine geçişin hızlandırılması gerektiğini söyledi.
Bayraktar, artan elektrik ve mazot maliyetlerinin sulu tarımı daha değerli hale getirdiğini belirterek, 2023 yılında uygulandığı üzere ziraî sulama gayeli su kullanım hizmet bedelinin yüzde 50 oranında desteklenmesinin yine devreye alınmasını istedi. Çağdaş sulama sistemlerine geçişte yüksek yatırım maliyetlerinin çiftçiyi zorladığını belirten Bayraktar, bu alanda teşviklerin ve uygun kredi imkanlarının artırılmasının kıymet taşıdığını vurguladı.
