Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik önümüzdeki iki ila üç hafta içinde daha sert askeri adımlar atılabileceğine dair açıklamalarının akabinde dalgalı seyirde yükseliş kaydetti.
Petrol fiyatlarında sert yükseliş
ABD ham petrolü (WTI) vadeli kontratları yüzde 4,1 artarak varil başına 104,21 dolara çıkarken, global referans Brent petrol vadeli süreçleri de yüzde 5 yükselişle 106,42 dolar düzeyine ulaştı.
Trump, petrol fiyatlarındaki yükselişi, “İran rejiminin ticari petrol tankerlerine ve çatışmayla ilgisi olmayan komşu ülkelere yönelik akıl dışı terör hücumları başlatmasına” bağladı.
Trump’tan askeri müdahale sinyali
Çarşamba günü yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında ABD’nin iki ila üç hafta içinde İran’a “son derece sert” bir müdahalede bulunacağını lisana getiren Trump, savaşın uzun sürmeyeceğini savundu. Tahran ile temasların sürdüğünü belirten Trump, diplomatik tahlil ihtimalinin büsbütün ortadan kalkmadığını da söz etti. Trump “Bu işi bitireceğiz ve çok süratli bitireceğiz” dedi.
Hürmüz Boğazı’nda kriz derinleşiyor
Küresel petrol ve gaz arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda trafik, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail ile İran ortasındaki çatışmalar sonrası neredeyse büsbütün durma noktasına geldi. Bu durum güç fiyatlarında süratli yükselişi beraberinde getirerek global ölçekte önemli bir kriz riskini artırdı.
Uzmanlardan kritik uyarı
Oxford Analytica’da siyasi risk analisti olarak misyon yapan Giles Alston, Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerinin kısa vadede tekrar başlamasının düşük ihtimal olduğunu belirtti.
Alston, “ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan petrolün nasıl çıkarılıp taşınacağı konusundaki tavrından büyük ölçüde elini çektiği giderek daha net hale geliyor. Bu artık petrolü bu boğazdan geçirenlerin kendi çözmesi gereken bir sıkıntı,” dedi.
Ateşkes kaidesi: Hürmüz’ün açılması
Trump ayrıyeten İran’daki “yeni rejim başkanının” Washington’dan ateşkes talep ettiğini öne sürerek, bunun lakin Hürmüz Boğazı’nın “açık, özgür ve güvenli” hale gelmesi durumunda değerlendirileceğini söyledi. “O vakte kadar İran’ı yok edeceğiz ya da onların tabiriyle Taş Devri’ne geri göndereceğiz!” tabirlerini kullandı.
