Mehmet H. GÜLEL
mehmet.gulel@dunya.com
Sebze fiyatları, kış döneminde son yılların en yüksek düzeylerinde seyrediyor. Kimi biber çeşitlerinin kilogram fiyatı 280 lira düzeyinden bulunurken, çalı fasulyenin fiyatı ise pazarda 400 liradan satılıyor. Yüksek fiyatların nedeninin hava koşulları ve arz-talepten kaynaklandığını söz eden temsilciler, fiyatların makul düzeye gelmesi için ise bayram sonrasını işaret ediyor.
Diğer yandan, Antalya Halleri Endeksine nazaran şubat ayında bir evvelki aya nazaran sebze ölçü endeksi aylık yüzde 5,68 azalırken, fiyat endeksi ise yüzde 8,75 artış gösterdi.
Havaların ısınmasıyla ürün arzı artacak
Sebze fiyatlarının yüksek olmasında hava kuralları ve eser arzından kaynaklandığını kaydeden Türkiye Halciler Federasyonu Başkanı Yüksel Tavşan, fiyatların yüksek olmasında Ramazan ayının da tesirli olduğunu söyledi. Kimi eserlerin geçen yıl para etmemesinden ötürü bu yıl az ekilmesinin de eser arzını etkilediğini lisana getiren Tavşan, bunun dışında öteki bir nedeninin olmadığını belirtti. Havaların ısınmasıyla tahminen 5 ile 10 gün içinde eser arzının artacağını bildiren Tavşan, “Ürün arzının bollaşmasıyla fiyatlarda makul düzeye düşmesini bekliyoruz. Şu anki kadar yüksek fiyat olmaz. Zira hava ısındığında çok fazla üretim oluyor ve fiyatlar geriliyor. Şu an domates ve salatalıkta fiyatlar gerilemeye başladı. Bir tek seraların nisan ayında bir haftalık orta devri var ve o orta periyotta bazen fiyatlar artabiliyor. Sonuçta zerzevat eserleri kışlık eser değil. Bayram sonuna yanlışsız fiyatlar biraz daha makule düzeye düşmesini bekliyoruz” dedi.
Hal yasası milletvekillerin görüşüne açıldı
Bu yıl meclise gelmesi beklenen hal yasasının hazırlandığını ve bakanlık tarafından milletvekillerin görüşüne açıldığını bildiren Tavşan, “Şu ana kadar daha tam kanun evresine gelmedi. Yasanın gündeme alınıp kanunlaşması için Meclis’e sunulması bekleniyor. Bunun dışında bir bilgiye sahip değiliz” diye konuştu.
Rekoltenin düştüğü bir devirden geçiliyor
Yüksek zerzevat fiyatlarının sürpriz olmadığını, beklenen bir şey olduğunu aktaran Türkiye Halciler Federasyonu Yüksek Danışma Kurulu Üyesi Sedat Toktürk, mevsim gereği eserlerin birçoğunun serada yetiştiğini bildirdi. Şu anda rekoltenin düşük olduğu bir devirden geçildiğini ifade eden Toktürk, “Bazı eserlerin fiyatı benim de dikkatimi çekiyor. Örnek vermek gerekirse çalı fasulyenin kilogram fiyatı 300 ile 400 lira düzeyinde bulunuyor. Daha evvel hiç bu türlü olmamıştı. Bu fiyatlarla eseri almamak da bir protesto olur. Tüketimi durdurarak, fiyatları aşağı çektirmek için tüketiciler de reaksiyon gösterebilir. Zincir marketler eseri direkt yerinden getiriyor ve onlar bile ucuz satamıyorsa eserin yerindeki fiyatı başlı başına bir sorun demektir. Olağan bir üretim olsa bu fiyatlar olmaz. Bir eserin yerindeki fiyatı bu kadar yüksek ise üretim hakikaten bu süreçte oldukça düşük demektir. Seralarda üretimi etkileyen bir öbür dış faktör ise sıcaklık çok değerli. Antalya’da 4 gün hava sıcaklığı 25 derece olsa birtakım eserlerin fiyatları inanılmaz derecede düşer. Hiç kimse fiyat düşüşüne pürüz olamaz” dedi.
“Bir hafta 10 güne eser çoğalmaya başlar”
Sebze eserlerindeki şu anki fiyatların arz talepten kaynaklandığını belirten Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, bu yıl selden kaynaklı oldukça eserin ziyan gördüğünü hatırlattı. Ziyan gören eserlerin devreye girmediğini ve bir kısmının de yok olduğuna dikkat çeken Çandır, “Fiyatlardaki yükseklik doğal bir sonuç. Havalar bu türlü devam ederse bir hafta 10 gün sonra yavaş yavaş eser çoğalmaya başlar. Kimi eserlerde fiyatlar aşağıya gelmeye başladı. Ancak patlıcan fiyatı çok yüksek, o da ışık kaynaklı çiçeklenme müddeti çok az olmasından kaynaklanıyor, kasıtlı bir şey yok. Fiyatlar bayramdan sonra rahatlar diye düşünü-yorum” ifade-lerini kullandı.
