Orta Doğu’da patlak veren savaşın tesirleri sadece bölgeyle sonlu kalmadı. Yunanistan’da yapılan son araştırma, jeopolitik tansiyonun tüketici davranışlarını direkt etkilediğini ortaya koydu. Market raflarına kadar yansıyan bu belirsizlik ortamı, halkın harcama alışkanlıklarını esaslı biçimde değiştirmeye başladı.
Tüketici psikolojisi süratle değişti
Dünya genelinde tüketici davranışlarını ve perakende datalarını tahlil eden NielsenIQ‘nun 9-12 Mart tarihleri ortasında yaptığı araştırmaya nazaran Yunanistan’da tüketicilerin yüzde 57’si kendini kaygılı hissederken, yüzde 27’si yüksek seviyede gerilim yaşadığını belirtti. İştirakçilerin yüzde 13’ü öfke duyduğunu tabir ederken, sadece yüzde 3’ü durumdan etkilenmediğini söyledi.
Bu bilgiler, toplum genelinde ağır bir korku atmosferi oluştuğunu ve bunun tüketim alışkanlıklarını direkt etkilediğini gösteriyor.
Harcamalar kısılıyor, toplumsal hayat daralıyor
Araştırmaya nazaran tüketicilerin yüzde 72’si davranışlarını değiştirdiğini tabir etti. İştirakçilerin yüzde 35’i harcamalarını azaltırken, yüzde 25’i toplumsal aktivitelerini kısıtladı. Ayrıca yüzde 10’luk bir kesim temel muhtaçlık eserlerini stoklamaya başladı.
Tüketicilerin en büyük tasası fiyat artışları (yüzde 22) olurken, eser kıtlığı (yüzde 19) ve tedarik zinciri meseleleri da değerli riskler ortasında yer aldı.
Kriz öncesine nazaran fark açıldı
Şubat ayına ilişkin bilgilerle karşılaştırıldığında değişim hayli çarpıcı. Daha evvel tüketicilerin derdi daha çok besin fiyatları (yüzde 45), güç faturaları (yüzde 21) ve temel muhtaçlıkları karşılama (yüzde 17) üzerine ağırlaşıyordu.
Ancak savaş sonrası bu telaşlar genişleyerek daha büyük bir ekonomik belirsizlik algısına dönüştü. Artık sadece fiyatlar değil, eser bulunabilirliği ve piyasa istikrarı da tasa kaynağı.
Ekonomik baskı zati yüksekti
Yunanistan’da hane halklarının yüzde 57’si gelirlerinin yalnızca temel gereksinimleri karşılamaya yettiğini belirtiyor. Buna karşılık sırf yüzde 13’lük bir kesim mali durumunda güzelleşme olduğunu söz ediyor.
Bu tablo, savaş öncesinde de iktisadın kırılgan olduğunu, mevcut gelişmelerin ise bu baskıyı daha da artırdığını ortaya koyuyor.
Tüketici yeni periyoda ahenk sağlıyor
Tüketiciler, artan belirsizlik karşısında daha temkinli hareket etmeye başladı. İştirakçilerin yüzde68’i fiyatları yakından takip ettiğini, yüzde 76’sı indirim ve kampanyaları faal olarak aradığını belirtti.
Ayrıca yaklaşık her 10 şahıstan 8’i en düşük fiyatı bulmaya çalışırken, her iki tüketiciden biri alışverişini sıkı bir bütçe planına nazaran yapıyor.
Fiyatlar yükseliyor
2006-2025 devrine ilişkin datalar, tüketim ölçülerinin büyük ölçüde sabit kaldığını lakin fiyatların yaklaşık yüzde 30 arttığını gösterdi.
Bu durum, tüketicilerin daha az değil, tıpkı ölçüde tüketmeye devam ettiğini fakat artan fiyatlar nedeniyle daha fazla harcama yapmak zorunda kaldığını ortaya koydu.
