Orta Doğu’da savaş sirenle­ri susmuyor. Beklentile­rin ötesinde devam eden sıcak savaşta, ne kadar sürece­ği konusunda belirsizlik devam ederken, bilhassa Hürmüz Boğa­zı’nın kapanması güç maliyet­lerindeki artışı alevlendirdi. Bu tablo merkez bankaları üzerinde de tesirli oldu. Bir taraftan global tahvil getirilerinin yükseldiği gö­rülürken, başka taraftan da mer­kez bankalarının konumları sa­vaş tesiriyle faiz artışı istikametinde. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın “İran ile düzgün görüşme­ler içindeyiz” açıklamaları piya­saların ateşini az olsa söndürdü. Açılışlarda yaşanan kayıplar ge­ri alındı. İran’ın Trump’ı yalanla­masıyla hafif düşüş gerçekleşse de tesir hudutlu oldu.

Powell enflasyonu işaret etti

İran Savaşı’nın tırmanacağına dair tasalar ham petrol fiyatla­rını üst çekerken, geçen hafta ABD Hazine tahvilleri de global tahvillerin düşüşüne katıldı. İn­giltere Merkez Bankası ve Avru­pa Merkez Bankası, para politika­sında sıkılaştırma yapılmasının gerekebileceğine işaret ederken, Fed Başkanı Jerome Powell, mer­kez bankasının faizleri tekrar dü­şürmeden evvel enflasyonda daha fazla ilerleme görmesi gerektiğini söyledi. Altın, Orta Doğu’daki sa­vaşın enflasyon riskini artırması ve faiz oranlarının yükseleceğine dair beklentileri yükseltmesiyle bu yılki kazanımlarını sildi.

Savaş uzarsa ekime kadar faiz artışı olmaz

Savaşın uzamasıyla birlikte, fa­iz oranı swapları artık yatırımcı­ların Ekim ayına kadar faiz artışı mümkünlüğünü yaklaşık yüzde 40 ola­rak gördüklerini gösterdi. İran’da­ki gelişmeler yeni haftada yatı­rımcıların odak noktası olmaya devam ediyor. İran Meclis Baş­kanı Mohammad-Bagher Gha­libaf’ın ABD Hazine tahvillerini satın alan finans kuruluşlarının merkezlerinin ve varlıklarının “meşru hedefler” olduğunu söy­lemesi de tahvil piyasasında ya­kından izlenen bir gelişme oldu. Küresel X ETFs Australia yatırım stratejisti Justin Lin, “Bu, gerçek manada manalı bir tırmanış ol­maktan çok, sağlam bir ateşkes yahut tahlilden hala çok uzak ol­duğumuzun açık bir işareti olarak değerlendirilmelidir” dedi.

Borsa ve petrolde dalgalı seyir

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki güç tesisleri ve ener­ji altyapısına yönelik tüm askeri atakların beş gün müddetle erte­lenmesi talimatını ABD Savun­ma Bakanlığı’na verdiğini duyur­du. Bu açıklamalar sonrasında piyasalarda tabir yerindeyse meltem rüzgarları esti. Dün Tür­kiye saatiyle açılışta, BIST 100 en­deksi, altın, gümüş ve petrol fiyat­ları üst istikametli seyrini sürdürü­yordu. 14:30 sonrasında BIST 100 endeksi açılışta yaşadığı yaklaşık yüzde 4’lük kaybı geri aldı. Pozi­tif tarafa geçti. Dün gün içinde 13 bin puan düzeyinin üstüne çıktı. Brent petrol 110 dolara yaklaşma­sının akabinde gün içinde 91 dolar düzeyine kadar düştü. Ons altın 4 bin 128 dolara kadar gerilemişti. Sonrasında artış 200 doları geçti. Buna paralel olarak gram altında toparlanma daha sonlu gerçek­leşti. Ancak sonrasında İran Dışiş­leri Bakanlığı, herhangi bir müza­kerenin kelam konusu olmadığını ve Tahran’ın gayelerine ulaşmadan diplomatik sürece girmeyeceğini vurguladı. Bu açıklama sonrasın­da piyasalarda hafif geri çekilme görüldü. Türkiye saatiyle yaşanan hareketlilik sabah gerçekleşen ge­ri çekilme kadar tesirli olmadı.

New York borsası da Orta Do­ğu’daki tansiyonun düşebileceği­ne yönelik beklentilerle haftanın birinci süreç gününe yükselişle baş­ladı. Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,5 artarak 45.803,82 pua­na ulaştı. S&P 500 endeksi yüzde 1,05 artışla 6.574,96 puana ve Nas­daq endeksi yüzde 1,61 yükselişle 21.995,78 puana çıktı.

‘Carry trade’de 12 milyar dolarlık çıkış

Savaşın yarattığı piyasa şartları Türkiye’den carry trade çıkışlarını da hızlandırdı. Mart’ın birinci iki haftasında carry trade tarafında 12 milyar dolar çıkış kaydedildi. ABD-İsrail’in Orta Doğu’da başlattığı savaş Türkiye’ye yönelik portföy hareketlerini de olumsuz etkiledi. BDDK ve TCMB bilgileri üzerinden Bloomberg HT’nin yaptığı hesaplamalara nazaran Mart ayının birinci iki haftasında carry trade tarafında 12 milyar dolarlık çıkış kaydedildi. Mart ayının ikinci haftasında yaşanan 6,6 milyar dolarlık çıkış en yüksek haftalık çıkış oldu. Mart’ın ikinci haftasında carry trade büyüklüğü 47,2 milyar dolara geriledi. 23 Ocak haftasında toplam büyüklük 61 milyar doları aşarak rekor düzeye çıkmıştı. Carry trade tarafında daha evvel İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının akabinde haftalık bazda 6 milyar dolara varan çıkış görülmüştü.

Borsa İstanbul altın sertifikasında değişikliğe gitti

Borsa İstanbul, emtia sertifikaları piyasasında süreç gören ALTIN.S1 kodlu altın sertifikası için değerli bir düzenlemeye imza attı. Kamuoyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamaya nazaran, piyasa yapan kurumun talebi doğrultusunda alt fiyat limiti oranı bugün saat 11.00 prestijiyle yüzde 5’ten yüzde 10’a yükseltildi. Bu adım, son periyotta artan fiyat dalgalanmaları ve süreç yoğunluğu göz önünde bulundurularak atıldı. Yeni düzenlemeyle birlikte ALTIN. S1 emtia sertifikasında uygulanan günlük alt fiyat limiti iki katına çıkarılmış oldu. Daha evvel yüzde 5 ile sonlu olan aşağı taraflı fiyat hareketi, artık yüzde 10’a kadar geniş bir bantta gerçekleşebilecek. Bu değişiklik, yatırımcıların gün içindeki fiyat hareketlerine daha esnek biçimde reaksiyon verebilmesine imkan tanıyacak. Yalnızca altın sertifikası değil, gümüş tarafında da dikkat cazibeli bir değişiklik yapıldı. GMSTR.F kodlu borsa yatırım fonu için uygulanan alt fiyat limiti de yüzde 10’dan yüzde 20’ye çıkarıldı. Böylelikle gümüş yatırım araçlarında aşağı istikametli hareket alanı daha da genişletilmiş oldu. Borsa İstanbul’un bu kararı almasında, son periyotta piyasalarda gözlenen yüksek oynaklık belirleyici oldu.

Vatandaş düşen altına atak etti

Mart ayı başında 7 bin 800 TL düzeyine kadar yükselerek rekor kıran gram altın, son haftalarda global ve bölgesel gelişmelerin tesiriyle geriledi. Gram altın yeni güne 6 bin 238 TL düzeyinden başladı. Fiyatlardaki düşüşün akabinde Eskişehir’de altın almak isteyen vatandaşlar kuyumculara akın etti. Eskişehir Kuyumcular Çarşısı’nda yoğunluk yaşanırken, birçok dükkanda kalabalık dikkat çekti. Artan talep nedeniyle bilhassa 1, 5 ve 10 gram altın ile çeyrek altınlarda stokların tükenme noktasına geldiği belirtildi. Birtakım kuyumcuların kapı önünde işçi görevlendirerek müşterilere hangi eserlerin mevcut olduğu konusunda bilgi verdiği görüldü.