Hayati ARIGAN
hayati.arigan@dunya.com

Kazan ve basınçlı kap endüstrisi 2025’i büyü­meyle kapatmasına karşın artan maliyetler yü­zünden kârlılık 2024 yılının gerisinde kaldı. Kazan ve Ba­sınçlı Kap Sanayicileri Der­neği (KBSD) Başkanı Ham­di Hoplamaz, sektörün 2025 yılında ciro bazında yaklaşık yüzde 15 büyüdüğünü lakin firmaların 2024’teki kârlılık düzeylerini yakalayamadığı­nı söyledi. Hoplamaz, “Genel olarak bölümde ciro artışı ya­şandı lakin maliyetlerdeki süratli yükseliş nedeniyle kârlı­lık epey sonlu kaldı. Ciro arttı lakin çıkar tıpkı oranda artmadı” dedi.

Sektörün toplam büyük­lüğünün de arttığını belirten Hoplamaz, 2024’te yaklaşık 2,8 milyar dolar olan pazarın 2025 yılında yüzde 15 civarın­da büyüdüğünü söz etti.

İhracat 400 milyon dolara ulaştı

Kazan üreticilerinin ihracat performansının ise iç piyasa­ya kıyasla daha güçlü olduğu­nu belirten Hoplamaz, sektö­rün 2025’te 400 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini söy­ledi. Toplam ihracatta yakla­şık yüzde 3-4 büyüme yakala­dıklarını aktaran Hoplamaz, “İç piyasada önemli bir daralma var. Bu nedenle firmalar büyü­meyi ihracatta arıyor. Aslında kesimin büyümesi büyük öl­çüde dış pazarlardan geliyor” diye konuştu.

2026’ya daralma ile başlandı

2026 yılının birinci aylarının ise bölüm açısından epey güçlü geçtiğini belirten Hoplamaz, birinci çeyrekte büyüme sinyalle­rinin zayıf olduğunu tabir etti. Hoplamaz, bunun hem takvim tesirlerinden hem de global gelişmelerden kaynaklandı­ğını söyledi. Hoplamaz, “Ocak ayında firmalar yeni yıl bütçe­lerini planladı. Şubat ve mart aylarında takvim tesiri ve Ra­mazan ayı devreye girdi. Bu sü­reç üretim ve ticareti yavaşlat­tı” dedi.

“Sipariş iptalleri yaşanıyor”

Orta Doğu’da yaşanan sava­şın dalı direkt etkiledi­ğini belirten Hoplamaz, birçok firmada sipariş iptallerinin yaşandığını lisana getirdi. “Fir­malarımızın İran başta olmak üzere savaşın etkilediği ülke­lerle muahedeleri vardı. Avans ödemesi alınmış siparişler bi­le iptal edilebiliyor. Kontrat kademesindeki projeler dur­duruluyor” diyen Hoplamaz, kendi firmalarında da üretime başlanmış kimi siparişlerde belirsizlik yaşandığını söyledi. Savaşın sadece satışları değil üretim süreçlerini de etkiledi­ğini söz eden Hoplamaz, kimi ithal girdilerin teslim sürele­rinin 2-3 ay uzadığını belirtti.

Sektörün bu yılki ihracat beklentilerinin belirsizlik ne­deniyle temkinli olduğunu söyleyen Hoplamaz, mevcut şartların devam etmesi ha­linde geçen yılki sayıların yakalanmasının bile muvaffakiyet sayılacağını tabir etti. Hopla­maz, “Şu evrede net bir ra­kam vermek güç. Ancak bu yıl ge­çen yılki ihracatı yakalayabi­lirsek bile düzgün bir sonuç olarak değerlendiririz” ifadalerini kullandı.

Savaş sonrası yine inşa fırsatı

Savaşların sona ermesi ha­linde bölgenin tekrar yapı­lanma sürecinin Türk makine ve kazan bölümüne kıymetli fır­satlar sunabileceğini belirten Hoplamaz, şunları dedi:

“İran çok büyük bir pazar. Savaş sonrası olağanlaşma olursa önemli fırsatlar doğabilir. Suriye’de tekrar inşa süreci başladı. Ukrayna’da da savaşın ortasında bile ihracat yapılı­yor. Savaş bittiğinde talep da­ha da artacaktır.”

Rusya’nın da dal açısın­dan kıymetli bir pazar olduğunu belirten Hoplamaz, yaptırım­lar nedeniyle ihracatın sonlu kaldığını, lakin ambargoların kalkması halinde bu pazarda büyük hareketlilik yaşanabi­leceğini tabir etti.

Sektörün en büyük sorunla­rından birinin maliyet artışla­rı ve kur siyaseti olduğunu vurgulayan Hoplamaz, “Çin ile rekabeti aslında kaybettik. Fakat bugün geldiğimiz nok­tada Avrupa’daki üreticilerle bile fiyat rekabetinde zorlanı­yoruz. Bu bizim için önemli bir problem” diye konuştu. Hop­lamaz, personellik, güç ve genel masrafların süratle arttığını lisana getirdi.

Hoplamaz, bölümün reka­bet gücünü koruyabilmesi için üretimde verimliliğin ar­tırılması gerektiğini belirte­rek firmaların dijitalleşme ve otomasyon yatırımlarına yö­nelmesi gerektiğini söyledi. KOSGEB, kalkınma ajansları ve bakanlıkların bu dönüşüm için çeşitli dayanaklar sunduğu­nu da hatırlattı.

Kamu alımlarında yerli üretim çağrısı

Hamdi Hoplamaz, kamu alımlarında yerli üreticilere daha fazla alan açılması gerektiğini vurguladı. Özel bölümün büyük ölçüde yerli üreticileri tercih ettiğini belirten Hoplamaz, kamu tarafında ise yerli üreticilerin gereğince hisse alamadığını savundu. “Devlet ihracat yapın diyor lakin kamu ihalelerinde döviz dışarı gidiyor” diyen Hoplamaz, özel kesimin büyük kısmı yerli üreticilerden alım yaparken kamu yatırımlarında yabancı eserlerin tercih edilmesini eleştirdi

Sanayide teknolojik güvenlik uyarısı

Modern savaşların yalnızca askeri değil teknolojik boyutları da olduğuna dikkat çeken Hamdi Hoplamaz, sanayi altyapısındaki denetim sistemlerinin güvenliğinin ehemmiyet kazandığını söyledi. Makinelerin uzaktan müdahalelerle durdurulabildiğini ya da sabote edilebildiğini söyleyen Hoplamaz, “Bu nedenle sanayi sistemlerinde kullanılan denetim altyapılarının inançlı ve mümkün olduğunca yerli olması gerekiyor” dedi.