Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik tansiyonların petrol fiyatları üzerindeki üst istikametli tesiri, enflasyon beklentilerini ve merkez bankalarının siyaset duruşunu tekrar şekillendirirken, dolar endeksi yılın birinci çeyreğinde dikkat çeken bir performans sergiledi. Endeks, kelam konusu periyotta yüzde 1,43 yükselerek 2024’ün son çeyreğinden bu yana en güçlü artışını kaydetti.
Jeopolitik riskler doları destekledi
ABD dolarının; avro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu karşısındaki kıymetini ölçen dolar endeksi, Orta Doğu’daki tansiyonun güç arzına ait dertleri artırmasıyla yükseldi. Bu durum, enflasyon risklerinin güçlenmesine ve merkez bankalarının daha temkinli bir siyaset izleyeceği beklentilerine yol açtı.
Bölgedeki gelişmelerin güç piyasalarında yarattığı dalgalanma, global ekonomik öngörüleri de etkilerken yatırımcıları inançlı liman olarak görülen dolara yöneltti. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik akınları ile İran’ın misillemeleri sonucu artan riskler, dolar varlıklarına talebi artırarak endeksin üst taraflı hareketini destekledi.
Enerji fiyatları ve enflasyon baskısı
Jeopolitik tansiyonun yükselmesiyle birlikte güç arz güvenliğine ait telaşlar artarken, petrol fiyatlarındaki yükseliş global enflasyon üzerinde üst taraflı baskı oluşturdu. Bu gelişmeler, merkez bankalarının sıkı para siyasetlerini sürdüreceğine dair beklentileri de güçlendirdi. Güç fiyatlarındaki artışın, varlık fiyatlamaları üzerinde dolaylı fakat güçlü tesirler yaratmayı sürdürdüğü görülüyor.
Dünyanın en büyük petrol üreticisi pozisyonundaki ABD’nin bu süreçteki rolü, güç fiyatlarındaki artış ve global büyüme beklentilerindeki zayıflamayla birlikte doları destekleyen ögeler ortasında yer aldı.
Dolar endeksi 100 düzeyini aştı
Bu gelişmeler ışığında dolar endeksi, yılın birinci çeyreğini 99,7 düzeyinde tamamlarken, birebir periyotta yüzde 1,43 artış gösterdi. Endeks ayrıyeten geçen ay 25 Kasım 2025’ten bu yana birinci defa 100 düzeyinin üzerine çıktı.
Paritelerde ise birinci çeyrek prestijiyle avro/dolar yüzde 1,7 gerileyerek 1,1554’e düşerken, dolar/İsviçre frangı yüzde 0,8 artışla 0,799’a, dolar/yen ise yüzde 1,2 yükselişle 158,8’e çıktı. Avro/dolar paritesi 1,1411 ile Ağustos 2025’ten bu yana en düşük düzeyini görürken, dolar/yen paritesi de Temmuz 2024’ten sonra birinci sefer 160’ın üzerine çıktı.
Öte yandan dolar endeksi, 2025 yılı genelinde yüzde 9,4 paha kaybederek 2017’den bu yana en sert yıllık düşüşünü yaşamıştı.
Uzman yorumu: İnançlı liman etkisi
Rabobank Kıdemli FX Stratejisti Jane Foley, bahse ait değerlendirmesinde, “Kriz periyotlarında yatırımcılar her vakit getirilerden çok likiditeye bedel verirler ve bu da doların inançlı liman olarak cazibesini açıklamaya yardımcı olur.” dedi.
Foley, global tedarik zincirleri ve ödeme sistemlerine derin halde entegre olan doların, kriz periyotlarında süreç emeliyle daha fazla talep gördüğünü belirterek, “Piyasanın geçen yılki nisan ayındaki düşüşün akabinde uzun vadeli dolar konumları açma konusunda isteksiz davranması, muhtemelen dolara geri dönüşü artırmıştır.” tabirlerini kullandı.
Daha evvel piyasalarda doların inançlı liman özelliğini kaybedip kaybetmediği istikametinde tartışmalar yapıldığını hatırlatan Foley, kısa vadede bu tartışmaların sona erdiğini tabir etti.
Foley ayrıyeten, Orta Doğu’daki tansiyonun artması halinde doların paha kazanmaya devam edebileceğini vurguladı.
