Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, Orta Doğu’daki tansiyonun global iktisada tesirinin büyük ölçüde çatışmanın müddetine ve şiddetine bağlı olacağını belirterek, petrol fiyatlarındaki artışın uzun sürmesi halinde global manşet enflasyonun yükselebileceğini, üretimin ise azalabileceğini söz etti.

Kozack, düzenlediği basın toplantısında, global iktisattaki gelişmelere ait değerlendirmelerde bulundu.

Orta Doğu’daki çatışmanın ekonomik tesirlerine ait basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Kozack, şimdiden kıymetli aksaklıklar gördüklerini, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının dünya petrolünün ve deniz yoluyla taşınan LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sine erişimi kestiğini anlattı.

Kozack, Körfez bölgesi ve İran’daki güç altyapısının ziyan gördüğüne işaret ederek, bu durumun petrol ve doğal gaz üretimini aksattığını söyledi.

Bu aksamaların global iktisat, bölgesel ekonomiler ve ülke ekonomileri üzerindeki tesirlerini değerlendirirken izledikleri üç ana kanal olduğunu kaydeden Kozack, bunların emtia fiyatları, enflasyon ve enflasyon beklentileri ile finansal şartlar olduğunu aktardı.

Gübre sevkiyatlarındaki aksama besin fiyatlarında artış riskini yükseltiyor

Kozack, emtia fiyatları üzerindeki tesirin Hürmüz Boğazı’nın ne kadar mühlet kapalı kalacağına ve bölgedeki hidrokarbon üretim tesislerindeki hasarın boyutuna bağlı olacağını tabir etti.

Petrol ve doğal gaz fiyatlarının son bir ayda yüzde 50’den fazla arttığını belirten Kozack, gübre sevkiyatlarının da aksadığını ve bu durumun nakliyattaki aksamalarla birlikte besin fiyatlarında artış riskini yükselttiğini lisana getirdi. Kozack, emtia fiyat artışlarının tesirlerinin her ülkenin kendi şartlarına bağlı olacağını kaydetti.

Etkisi çatışmanın mühletine ve şiddetine bağlı olacak

Enflasyon ve enflasyon beklentilerine ait Kozack, güç fiyatlarının uzun mühlet yüksek kalmasının manşet enflasyonu üst çekeceğini, bunun daha geniş kapsamlı enflasyon üzerinde “ikinci cins etkiler” olarak isimlendirilebilecek tesirlerin ve enflasyon beklentileri üzerinde tesirlerinin olup olmayacağı açısından IMF ve merkez bankalarının dikkatle izleyeceği bir bahis olduğunu aktardı.

Kozack, “Küresel iktisat genelinde, güç fiyatlarındaki şoklara tarihî açıdan baktığımızda, genel bir kural olarak, petrol fiyatındaki her yüzde 10’luk artış, diyelim ki bu yılın geri kalanı boyunca sürerse, global manşet enflasyonda 40 baz puanlık bir artışa ve global üretimde yüzde 0,1 ile yüzde 0,2 ortasında bir düşüşe yol açabilir.” dedi.

Finansal şartlara da değinen Kozack, global piyasalarda yansılar gördüklerini, pay senedi fiyatlarının düştüğünü, ABD, Birleşik Krallık ve Avrupa üzere gelişmiş ekonomiler dahil birçok ülkede tahvil getirilerinin yükseldiğini söyledi.

Kozack, gelişmekte olan ülkelerde de benzeri eğilimlerin gözlendiğini, dalgalanmaların arttığını, ABD dolarının bedel kazandığını ve bir dizi gelişmekte olan ülkenin para ünitelerinin zayıfladığını kaydetti.

IMF’nin nisan ayında yayımlayacağı Dünya Ekonomik Görünüm raporunda hem ülke bazında hem de global ve bölgesel ekonomiler açısından kapsamlı bir güncelleme sunacaklarını belirten Kozack, “Elbette genel tesir, büyük ölçüde çatışmanın mühletine ve şiddetine bağlı olacaktır.” dedi.

İlk değerlendirmelere nazaran Körfez ekonomilerinde büyümenin zayıflaması bekleniyor

Orta Doğu’daki çatışmanın bölgesel tesirlerine de değinen Kozack, Körfez İşbirliği Kurulu ülkelerinin ekonomilerine tesirine ait “İlk değerlendirmemize nazaran büyümenin zayıflaması bekleniyor.” dedi.

Bölgede mali ve dış dengelerin etkileneceğini belirten Kozack, birtakım ülkelerin, ihracatın ne kadar süratli bir biçimde tekrar başlayabileceğine bağlı olarak, yüksek güç fiyatlarının üretimdeki düşüşü kısmen yahut büsbütün telafi edebileceğini söz etti.

Kozack, Körfez İşbirliği Kurulu ülkelerinin birçoklarının kıymetli siyaset tamponlarına sahip olduğunu, bu ülkelerin son yıllarda siyaset çerçevelerini güçlendirmek, ekonomik çeşitliliği teşvik etmek ve lojistik altyapıyı güzelleştirmek için ıslahatlar yaptıklarını anımsatarak, tüm bunların bu ülkelerin dayanıklılığını artırmaya yardımcı olduğunu kaydetti.

Avrupa’da ise temel tesir kanalının güç fiyatları olduğunu belirten Kozack, bölgenin güç ithalatına bağımlı olması nedeniyle en kıymetli tesirin bu kanaldan geleceğini, ayrıyeten finansal şartların sıkılaşmasının da başka bölgelerde olduğu üzere Avrupa’yı da etkileyeceğini vurguladı.

Kozack, ABD iktisadına ait olarak ise IMF yetkililerinin Orta Doğu’daki çatışma ve petrol fiyatlarındaki artışın ABD iktisadını nasıl etkileyebileceğine ait değerlendirmelerini 4. unsur konsültasyonu kapsamında hazırlanan rapora dahil etmek üzere güncellediğini belirtti.

Ayrıca ABD’nin borcunun 39 trilyon dolara ulaşmasının sorulması üzerine Kozack, ABD’ye mali açığı azaltma ve kamu borcunu kararlı halde düşüş yoluna sokması davetinde bulundu.

Merkez bankalarına “tetikte olmaları” tavsiyesi

Kozack, Orta Doğu’daki çatışma dikkate alındığında merkez bankalarına yönelik tavsiyelerinin sorulması üzerine ise “Merkez bankalarına tavsiyemiz, güç fiyatlarındaki bu artış karşısında tetikte olmaları ve bilhassa enflasyon beklentileri üzerinde muhtemel tesirlerinin ne olabileceğini incelemeleridir.” tabirlerini kullandı.

Gelişmeleri yakından izlediklerini lisana getiren Kozack, global emtia fiyatlarının, bilhassa güç ve besin fiyatlarının ülke ekonomileri üzerinde yaratabileceği mümkün tesirleri değerlendirdiklerini kaydetti.

Şu ana kadar acil finansman için resmi talep olmadı

Kozack, üye ülkelerle etkin irtibat halinde olduklarını belirterek, şu ana kadar acil finansman için resmi talep almadıklarını, durum geliştikçe, ülkeler finansman gereksinimlerini ve siyaset seçeneklerini tekrar değerlendirdikçe ellerindeki tüm araçları kullanarak dayanak sağlamaya hazır olduklarını söyledi.