İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye imalat sanayine ait mart ayı PMI datalarını açıkladı. Buna nazaran, şubat ayında 49,3 ile son 22 ayın en yüksek düzeyine ulaşan manşet PMI, martta 47,9’a gerileyerek son beş ayın en düşük seviyesine indi. 50 eşik bedelinin altında kalan data, bölümde daralmanın sürdüğüne işaret etti.
Açıklanan datalar, yılın birinci çeyreğinin sonunda imalat endüstrinde faaliyet şartlarında ölçülü bir bozulma yaşandığını ortaya koyarken, bölümde kesintisiz yavaşlama eğiliminin iki yıla ulaştığı görüldü.
Yeni siparişlerde sert daralma
Mart ayında hem toplam yeni siparişlerde hem de yeni ihracat siparişlerinde yavaşlama bariz halde hızlandı. İSO Sektörel PMI datalarına nazaran, anket kapsamında izlenen 10 bölümün tamamında yeni siparişler geriledi. Bu durum, Temmuz 2025’ten bu yana birinci defa tüm kesimlerde eş vakitli düşüş olarak kayda geçti.
En sert daralma kara ve deniz taşıtları kesiminde görülürken, bu alandaki yeni siparişler Nisan 2020’den bu yana en süratli düşüşünü yaşadı. Buna karşılık en hudutlu bozulma kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe gerçekleşti.
Üretim ve istihdamda gerileme
Talepteki zayıflama ve maliyet baskıları üretimi de olumsuz etkiledi. Mart ayında üretimdeki düşüş, Kasım 2025’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Üretimini artıran tek bölüm ise kimyasal, plastik ve kauçuk eserler oldu.
Zayıflayan üretim muhtaçlığıyla birlikte istihdamda da gerileme dikkat çekti. Türk imalatçıları, son altı ayın en yüksek oranında çalışan sayısını azaltırken, satın alma faaliyetleri ve stok düzeylerinde de düşüş kaydedildi.
Maliyet baskıları tepeye çıktı
Rapora nazaran girdi maliyetleri son 23 ayın, kesin eser fiyatları ise son 25 ayın en süratli artışını kaydetti. Bu artışta bilhassa Orta Doğu’daki savaşın tesiriyle yükselen navlun, yakıt ve petrol maliyetleri belirleyici oldu.
Ayrıca ham husus fiyatlarındaki artış ve tedarik zincirindeki aksaklıklar, teslimat müddetlerinin uzamasına neden oldu. Tedarikçilerin teslim müddetlerinde Ağustos 2024’ten bu yana en bariz artış görüldü.
“Savaş tesiri belirleyici oldu”
S&P Küresel Market Intelligence İktisat Yöneticisi Andrew Harker, mart ayı bilgilerine ait değerlendirmesinde, şubat ayında başlayan toparlanma sinyallerinin kalıcı olmadığını belirtti.
Harker, “Şubat ayında şartların düzgünleşme patikasına girdiğini gösteren sinyallerin akabinde, Türk imalat bölümü mart ayında bir ölçü ivme kaybı yaşadı. Daldaki yavaşlamanın birinci çeyrek sonunda belirginleşmesi büyük ölçüde Orta Doğu’daki savaştan kaynaklandı” sözlerini kullandı.
Kısa vadeli görünümün ise bölgedeki çatışmaların müddeti ile global fiyat ve arz şartlarına bağlı olacağı vurgulandı.
