Türk dokumacılık sektörü, kur-maliyet artışı uyumsuzluğu ve talep daralmasının yanında bütün sanayileri etkileyen İran savaşının yansımalarını değerlendirdi. İstanbul Dokumacılık ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Öksüz, İTHİB Lider Yardımcısı ve yeni devir İTHİB başkan adayı Ahmet Şişman, İTHİB Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Ali Sami Aydın ile İTHİB Lider Yardımcısı Fatih Bilici’nin düzenlediği toplantıda olumsuz gelişmelerin yanında Avrupa’daki fırsatlara dikkat çekildi. Dokuma sektörünün bugün içine düştüğü zorluğun bir sebebinin de yumurtaların daima birebir sepette olmasından kaynaklandığını söz eden Ahmet Öksüz, “Bugün Avrupa’da yeni jenerasyon tekstil üretenlerin yüzde 70’i, bir evvelki işi dokumacılık olmayanlar. Biz yeni eser ve alanlara pek yönelmiyoruz. Tabi döviz rahatlasa biz de rahatlayacağız fakat gemiler yüzüyor” dedi. Savaşın tesirine değinen Öksüz, “Hammaddemiz pamuk, navlun, güç maliyetlerini etkiledi. Bu cins durumlarda birçok hammadde de kendimize kâfi olmamızın faydasını da görüyoruz. Avrupa’dan sorgulamalar başladı. Bu türlü fiyat artışları piyasayı hareketlendiriyor” diye konuştu.
“İhracatımız 39 ülkeye bedel”
Ahmet Öksüz elindeki haritaya işaret ederek, “Bizim dokumacılık ve giysi ihracatımız 29,1 milyar dolar. Şurada gördüğünüz 30 ülkenin ihracatı 28,8 milyar dolar. G7 içinde en gelişmiş 4 iktisat dokumacılık ve giysi üretiminden çıkmamış. Avrupa Birliği ülkelerinin dokuma ve giysi üretimi 100 milyar eurodan fazla” dedi.
“Mısır yerine Vietnam’a giderse düşünce olur”
Burada kelam alan Ahmet Şişman “Tekstilin yok sattığı zamanları da gördük. Kuvvetli zamanlar da gördük. Hazır giyim daha maliyetlere odaklı iken dokumacılık biraz daha farklı, yüksek inovasyon imkanı olan bir dal. 12 milyar dolar ihracatımız var. Avrupa’da 105 milyar dolarlık dokumacılık üretimi var” bilgilerini paylaştı. Mısır ve Suriye’ye giden hazır giysi kesimine işaret eden Şişman, “Bu bölgedeki hazır giysi sektörünü de biz yönetebilirsek, dokuma için ihracat manasında da fırsatlar çıkabilir. Fakat Mısır yahut Suriye’ye gitmek yerine Vietnam, Bangladeş’e giderse hiçbir fırsatımız olmaz” yorumu yaptı.
“Marka satın almak her vakit güzel seçenek”
Tekstil ve giysi sektörlerinin dönüşüm sürecine girmesi gerektiğini anlatan Ahmet Öksüz ise, yurt dışından marka satın almanın her vakit âlâ bir seçenek olabileceğini söyledi. Öksüz, “Çin ve Hindistan başarılı biçimde yurt dışından marka alabiliyor. Avrupa’da bir sonraki kuşak bu işleri yapmak istemediği için bunu bir fırsat olarak görebiliriz. Bunları alıp Türk firması haline getirebiliriz. Dokumacılık makineleri evvelden daima Avrupa menşeili idi artık Çin, Hindistan’dan geliyor. Yani üretim Çin marka ise Avrupa” sözlerini kullandı.
“Girdaba kapıldık makineler atıl kaldı”
Fatih Bilici ise, genel olarak Türkiye’nin üretim baskısı altında kalmasının sorun oluşturulduğunu lisana getirerek, şunları söyledi: “Zamanında Ahmet 1 milyon metre üretim yapıyor ben niçin yapmayayım derken herkes makine parkına yatırım yaptı. Birebir gün birebir eser kümesi için müşteri randevu veriyor. Herkes bir şeyler kapmaya çalışırken fiyat odaklı kalıyor. Makineleri dolduralım derken girdaba girdik. Bir iki sente 1 milyon metre yapacağımıza, 300- 400 bin metre üretim yapıp ABD’ye AB’ye daha az miktarda ancak daha çok kazanacak işler yapmak lazım. Sentlerle ne uğraşıyoruz. Ölçek yarışı yüzünden fazla metre üreteceğiz diye makine parkını büyüttük. Daha paketinden açılmamış dokuma makineleri var. Hâlâ İtalyan etiketi oldu mu birebir kumaş bizde 10 euro ise onlarda 22 euro. Maden in EU ile fiyatımızda bir ölçü artış olur diye bekliyoruz.”
“Karanlık fabrika takviyesi lazım”
“Konfeksiyon tarafında da yapılacak çok iş var” diyerek kelam alan Ali Sami Aydın, şu değerlendirmeleri yaptı: “Atölyelerde binlerce çalışanın çalıştığı modele dur demek lazım. 7/24 karanlık fabrikalara ihtiyaç var. Adım atmazsak konfeksiyon dünyanın diğer yerine kaçacak. Karanlık fabrikaları Avrupa bile düşünüyor. Devletin bu hususlarda takviye vermesi lazım yahut firmaların toplanıp bu tıp yatırımlara yönelmesi lazım. Tasarımı çok öne çıkarmamız lazım. Buraya kadar bölümü çok güzel getirdik lakin kâfi değil yeni dönemde de çalışmalar yapacağız.”
Hallaçlıktan dal başkanlığına uzanan yol
Nişan ayında yapılması beklenen İTHİB seçiminde tek aday Ahmet Şişman. Trabzonlu bir aileden gelen Şişman, bölümde üçüncü jenerasyon endüstricilerden. Toplantıda aile geçmişinden kelam eden Şişman, İstanbul’da hallaçlık yaparak bölüme adım atan dedesi Hasan Bey’in, Vehbi Koç’un talebi üzerine Murat 214’lerin minderlerini üretmeye başladığını anlattı. Hala otomotiv bölümü tedariği dışında paklık bezleri üzere eserler de ürettiklerini kaydeden Şişman, Kuzey Amerika’da da iki yatırımları bulunduğunu söz etti. Seçimlerin akabinde Ahmet Öksüz’den devralacakları bayrağı daha ileri taşımak için bilhassa Texhibition fuarını yurt dışında da yapmak istediklerini söz eden Şişman, “Türk dokumacılık dalı olarak diğerlerinin gölgesinde durmamamız gerektiğini gördük. Süratli hayata dönecek diye düşündüğümüz Avrupa’dan üretim kapma projemiz var. Beşerler yatırım yapacak yer arıyor, işler âlâ değil tahminen ancak güzel olanın da düzgün, Almanya’da bir firmanın 12 milyar dolar üretimi var, Türkiye’nin ihracatı kadar” dedi.
“Sektör olarak zati TİM Başkanlığını emanet verdik”
Nisan ayındaki birlik seçimlerinden sonra bölüm kurulları belirlenecek. Sektör kurulu lider ve yardımcıları birebir vakitte Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) genel şurasında doğal delege olarak yer alacak. Bundan sonra ek delegelerle birlikte TİM genel şura delegeleri 20 Mayıs’a kadar netleşecek. İTHİB Başkanı Ahmet Öksüz’ün yeni devirde birlik idaresinde yer alıp sektör kurulu seçimlerine girmesi oradan da TİM delegesi olması bekleniyor. Ahmet Şişman’a mevzuyu sorduğumuzda, “Başkanımızın bu hususta hiçbir yönlendirmesi olmadı. TİM seçimleri vakti adaylara bakıp değerlendireceğiz. Biz bölüm olarak zati TİM Başkanlığını emanet verdik” sözlerini kullandı. Ahmet Öksüz ise, TİM’e lider adaylığı konusunda, “Bu işler vakit ayırmak gereken, kendi işinden feragat etmen gereken görevler” diyerek özveri gösterecek şahısların aday olması gerektiğini lisana getirdi. Öksüz, kendi adaylığı için ise net bir ileti vermedi.
