ABD-İsrail ve İran ortasındaki çatışmaya ait haber akışı, petrol fiyatlarındaki hareketler ile ABD’de açıklanan makroekonomik datalar yatırımcıların odağında yer alırken, kelam konusu gelişmelerin global enflasyonu güçlendirebileceği telaşları piyasalarda risk algısının yüksek kalmasına neden oluyor.
Orta Doğu’da tansiyonun artmasıyla birlikte yakından takip edilen ve sert dalgalanmaların görüldüğü petrol fiyatları, arz kaygılarını gidermeye yönelik atılan adımlara rağmen yeni haftaya da yükselişle başladı.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretindeki kıymetli geçiş rotalarından olan Hürmüz Boğazı’ndan güç transferinin neredeyse durma noktasına gelmesi, güç maliyetlerinin artmasındaki temel öge olarak öne çıkarken, bu durum enflasyona yönelik üst taraflı risklerin güç kazanmasını sağlıyor.
Trump İran ile muahede yapmak istemiyor
Orta Doğu’daki çatışmalara ait taraflardan gelen açıklamalar da yakından takip ediliyor. ABD Başkanı Donald Trump, dün, şartlar şimdi gereğince yeterli olmadığı gerekçesiyle, hücumları sona erdirmek için İran ile bir mutabakat yapmak istemediğini söyledi.
İran ile yapılacak mümkün bir mutabakatın kaidelerinin çok sağlam olması gerektiğini belirten Trump, İran’ın nükleer amaçlarından büsbütün vazgeçeceğine dair bir taahhüdün mutabakatın modülü olacağını lisana getirdi.
Trump ayrıyeten, petrol fiyatlarındaki artışlar karşısında, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamak için öteki ülkelerle birlikte bir plan üzerinde çalıştıklarını belirtti.
İran’ın boğaza mayın döşediğine dair net bir bilgi olmadığını belirten Trump, bölgenin kapsamlı biçimde taranacağını kaydetti. Trump ayrıyeten, ABD Donanmasının Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere eşlik edebileceğini bildirdi.
ABD’nin denizde mahsur kalmış Rus petrolünün satın alınmasına süreksiz olarak müsaade vermesi hakkında da konuşan Trump, “Dünya için petrol istiyorum.” tabirini kullandı.
ABD’de büyüme beklentilerin altında gerçekleşti
ABD’de geçen hafta açıklanan datalara nazaran ülke iktisadı 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 0,7 ile kestirimlerin altında büyüdü. Geçen ay yayımlanan öncü datalarda, ABD iktisadının 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 1,4 büyüdüğü öngörülmüştü.
Ayrıca, ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı, besin ve güç kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek ferdî tüketim harcamaları fiyat endeksi ocakta aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 3,1 ile beklentilere paralel yükseldi.
Makroekonomik bilgi akışının yanı sıra çarşamba günü Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısından çıkacak para siyaseti kararları yatırımcıların odağına yerleşti.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın çarşamba günü siyaset faizini sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, yılın birinci faiz indirimi için eylül ayı öne çıkıyor.
New York borsası negatif seyretti
Artan global risk algısı ve yüksek güç maliyetlerine yönelik tasalarla cuma günü Dow Jones endeksi yüzde 0,26, Nasdaq endeksi yüzde 0,93 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,61 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni haftaya alıcılı başladı.
Küresel gelişmelere paralel olarak ABD’de tahvil piyasalarında alış yüklü bir seyir öne çıkarken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,26’da seyrediyor. Dolar endeksi ise 5 süreç günlük yükseliş serisini bozarak haftaya yüzde 0,2 azalışla 100,2 düzeyinde başladı.
Altın fiyatlarında taraf arayışı öne çıkarken, altının ons fiyatı yatay seyirle 5 bin 20 dolardan süreç görüyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yükseliş eğilimini sürdürürken, yüzde 0,8 yükselişle 101,9 dolardan satılıyor.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar haftaya karışık başladı
Avrupa borsaları Orta Doğu’daki devam eden tansiyon ve artan güç maliyetlerine yönelik telaşlarla cuma günü satıcılı bir seyir izlerken, Avrupa’da endeks vadeli kontratlar devam eden kaygılarla haftaya karışık başladı.
İtalya Yüksek Savunma Kurulu, cuma günü yaptığı açıklamada Orta Doğu’daki krizin istikrarsızlaştırıcı tesirlerinin büyük tasa kaynağı olduğunu ve İtalya’nın savaşlara katılmayacağını, diplomasi ve müzakere uğraşlarını destekleyeceğini bildirdi.
Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) Kurulu, Ukrayna’ya yönelik atakları nedeniyle Rusya’yı maksat alan kısıtlayıcı önlemleri 6 ay daha uzattı. AB’nin yaptırımları, seyahat yasakları, mal varlıklarının dondurulması, fon yahut ekonomik kaynak sağlanmasının engellenmesini içeriyor.
Konseyden yapılan açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı sürdürdüğü hücumlarla temaslı olduğu belirtilen yaklaşık 2 bin 600 kişi ve kuruluşun, 15 Eylül 2026’ya kadar yaptırım listesinde yer almaya devam edeceği bildirildi.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,43, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,31, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,91, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,60 paha kaybetti.
Asya borsaları karışık seyrediyor
Asya tarafında petrol fiyatlarındaki yükselişlerin piyasaları baskılamayı sürdürmesiyle karışık bir seyir öne çıkarken, gözler ABD ve Çin görüşmelerine çevrildi.
ABD ve Çin’in, karşılıklı tarife artışlarıyla tırmanan ticaret tansiyonunun tahlili için yürüttüğü müzakerelerin yeni çeşidi dün Fransa’nın başşehri Paris’te başladı.
Müzakerelerde Çin heyetine ekonomik münasebetlerden sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng, ABD heyetine Hazine Bakanı Scott Bessent başkanlık ederken, taraflar, bu yıl iktisat ve ticaret görüşmeleri için birinci kere bir ortaya geliyor.
Görüşmelerin bugün de sürmesi beklenirken, taraflardan gelecek açıklamalar yatırımcıların odağında bulunuyor.
Bunlara ek olarak, bölgede teknoloji paylarındaki yükselişler ve dirençli duruş dikkati çekiyor. Hong Kong’da Hang Seng endeksinde süreç gören çevrim içi hizmetler firması Meituan’ın payları yüzde 3,6, Çin’in önde gelen akıllı telefon üreticisi Xiaomi’nin payları yüzde 3,5 ve görüntü oyunları dizayncısı Tencent’in payları yüzde 2,1 yükselişle süreç görüyor.
Güney Kore’de Kospi endeksinde süreç gören yarı iletken üreticileri SK Hynix’in payları yüzde 3,9 ve Samsung Electronics’in payları yüzde 1,9 artışla alıcı buluyor.
Bölgede makroekonomik data akışı da yakından takip edilirken, Çin’de sanayi üretimi şubat ayında yıllık bazda yüzde 6,3 ile beklentilerin üzerinde artarken, ülkede işsizlik oranı birebir devirde yüzde 5,3 ile iddiaların üzerinde geldi.
Ülkede perakende satışlar yıllık bazda yüzde 2,8 artışla öngörüleri geride bırakırken, tıpkı devirde konut fiyatları yıllık bazda yüzde 3,1 azalışla düşüşünü sürdürdü. Kelam konusu datalar iç talepteki toparlanmaya yönelik optimist sinyaller verirken, üretimin ivme kazandığına işaret etti.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 düşerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,1 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,6 yükseldi.
Pay piyasalarında açığa satış yasağı 27 Mart’a kadar uzatıldı
Cuma günü satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,45 paha kaybederek 13.092,93 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yüzde 0,18 azalışla 15.265,00 puandan süreç gördü.
Dolar/TL, cuma gününü 44,2020’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışın çabucak altında 44,1960’tan süreç görüyor.
Öte yandan, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ hisse piyasalarında açığa satış süreçlerinin yasaklanmasına ve kredili sermaye piyasası süreçlerinin devamı müddetince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ait önlem ve uygulamalara 27 Mart seans sonuna kadar devam edilmesini kararlaştırdı.