Asrın felaketi projenin istikametini değiştirdi: Mayın aramaktan vazgeçti, afetlerde can kurtarıyor

Sevilay ÇOBAN
sevilay.coban@dunya.com

Babaları Türk Silahlı Kuv­vetleri’nde misyonlu iki kardeşin birinci adımı attı­ğı teşebbüs Ejder Drones, şim­di 15 kişinin baş yorduğu dep­rem arama kurtarma teknolo­jisine dönüştü. Kıssalarının başlangıcı aslında babalarının özel kuvvetlerdeki askeri göre­vi sırasında takım arkadaşlarını mayın ve patlayıcılar nedeniy­le kaybetmesine dayanıyor. İs­tanbul Teknik Üniversitesi Ya­pay Zekâ ve Data Kısmı son sı­nıf öğrencisi olan Engin Eralp ve ağabeyi Emre Eralp, Ejder Dro­nes’u 2020 yılında kurdu. Geliş­tirdikleri İHA teknolojinin birinci gayesi toprak altında 35-75 cm derinlikteki patlayıcı ve mayın­ları tespit edip, üzerlerine ağır­lık bırakarak etkisiz hale getir­mekti. Fakat asrın felaketi ola­rak nitelendirilen 6 Şubat’ta yaşanan Kahramanmaraş mer­kezli sarsıntılar, projeye yeni bir istikamet vermelerine vesile oldu.

Depremde uygun rotaları tespit etti

Babalarının misyonu nedeniy­le Hatay İskenderun’da yaşayan iki kardeş, 5 Şubat’ta geliştir­dikleri projeyi anlatmak üzere Ankara’da düzenlenen bir yarış­maya gitti. Yaşadıkları kente dö­nüşlerinde ise sarsıntıyla birlikte onlar da büyük bir yıkım yaşadı. Bir teşebbüs hızlandırma prog­ramı öncesinde tanıştığımız Engin Eralp, röportaj sırasın­da projeden heyecanla bahse­derken, bahis o güne geldiğinde odanın havası buz kesti. Eralp, anlatmaya başladığında boğa­zı düğüm düğüm, gözleri yaş­larla doldu. Eralp, “Proje yarış­masından döndüğümüz gece acı sarsıntısı yaşadık. Bizim kal­dığımız yer inançlıydı herhan­gi bir sorun olmadı. Lakin acı bir haber aldık. İskenderun’da bir takım arkadaşımızı kaybettik. Bir takım arkadaşımızın da an­nesi, babası ve kardeşi deprem­den sağ kurtulamadı. Bu felake­tin şokunu atmaya çalışırken, Ejder Drones ile arama kurtar­ma çalışmalarına dayanak olma­ya karar verdik. Şimdi proto­tip aşamasındaydık fakat sistem sayesinde yıkıntıların ortasında yardım ulaştırmak için uygun rotaları, yolları belirlemeye başladık. Bu bilgileri de what­sapp kümelerinden paylaştık. Bu sayede yardım gereken bölgele­re daha kısa müddette gidilmesini sağladık. Bir hastanede arama kurtarma çalışmasına katıldık. 2 kişinin yer tespitine takviye olurken, yaklaşık 10 kediyi de kurtardık. Zelzele sonrası İs­kenderun Limanı’nda çıkan ve vinç telleri nedeniyle yangın he­likopterlerinin müdahale ede­mediği yangında, İHA alçak ir­tifadan inançlı uçuş rotaları belirleyerek, 6 sorti helikopter müdahalesi ile yangının 8. gün­de söndürülmesine yardımcı ol­du” diye konuştu.

Eralp, görüntüleme teknolo­jisi hakkında şu bilgileri verdi: “Mevcut termal görüntüleme sistemimizin %35 muvaffakiyet ora­nı vardı. Lakin 3 gün sonra ısı kaybı nedeniyle aktifliği aza­lıyordu. Kalbin göğüs kafesine yaptığı basıncı ölçebilen, %10- 15 muvaffakiyet oranına sahip spektral kamera geliştirme çalışmaları­mız devam ediyor.” Teşebbüsü ku­ruldukları günden bugüne ka­dar 50 bin euroyu aşan sponsor­luk ve hibe takviyeleri aldıklarını kaydeden Eralp, 2023 Tekno­fest’te Azerbaycan ile ortak bir projede ödül kazandıklarını söyledi. Eralp, prototip eksik­liklerini tamamladıktan sonra şirketleşmeyi hedeflediklerini tabir ederken, “Deprem bölge­sinde Avrupa Birliği’nden gelen yardım kuruluşlarıyla yapılan görüşmelerde, projenin tamam­lanması durumunda uluslara­rası alanda tanıtım ve iş birli­ği potansiyeli ortaya çıktı. Şayet projemizi bitirirsek uluslarara­sı alanda hoş bir atılım yapma­yı bekliyoruz” dedi.

Yüzde 82 yerli üretim

Deprem sonrasında İHA’nın toprak altında çalışma yeteneğini enkaz altında arama tarama için potansiyel barındırdığı düşünerek, canlı tespiti üzerine uyarlama çalışmalarına başladıklarını anlatan Eralp, Ejder Drones’un teknik özelliklerinden de bahsetti. Eralp, “Dronumuz %82 yerli üretim, 8 kanatlı, 16 pervaneli, uydu irtibatlı yani sinyal kesicilere karşı dirençli, 2,5 km irtifada uçabiliyor. 80 dakika uçuş müddetine sahip ve 60 kg yük taşıyabilen askeri standartlarda bir sistem” diye konuştu.

“Robot köpek üzerinde çalışıyoruz”

Dünyanın savaş gündemin olduğu şu günlerde insansız otonom bir ağ kurmayı hedeflediklerini belirten Eralp, “Biz yalnızca insansız hava aracı değil, insansız kar aracı, insansız robot köpekler üzerinde de çalışma yapmaya başladık. Zira afet kısımlarına girmek istiyorsak insan elini minimize etmemiz lazım. Afet durumlarında insan müdahalesini en aza indirecek otonom bir ağ kurma vizyonumuz bulunuyor”şeklinde konuştu.