Avrupa Birliği’nin (AB) en büyük 6 iktisadı olan Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, Polonya ve Hollanda, birlik genelindeki sermaye piyasalarının tek merkezden denetlenmesi gayesiyle ortak bir tavır benimseme kararı aldı.
Avrupa basınında yer alan haberler ve ilgili kurumlara sunulan altı sayfalık ortak bildiriye nazaran, “E6” olarak isimlendirilen kümenin maliye bakanları, 10 yılı aşkın müddettir gündemde bulunan “Tasarruf ve Yatırım Birliği” projesine sürat kazandırmak için merkezi kontrol modeline güçlü takviye verdi.
Avrupa sermaye piyasalarının tek bir merkezden denetlenmesine yönelik süreçte, Almanya’nın uzun müddettir sürdürdüğü vetoyu geri çekmesiyle “E6” kümesinin ulaştığı uzlaşı dikkat çekti. Berlin idaresinin bu stratejik siyaset değişikliği, yıllardır devam eden diplomatik tıkanıklığın aşılmasında değerli bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.
Bildiride, ABD’deki modele benzeri biçimde derin ve entegre bir finansal piyasa oluşturulmasının Avrupa’nın büyüme potansiyelini artırmak ve ekonomik egemenliğini güçlendirmek açısından “acil bir stratejik zorunluluk” olduğu vurgulandı.
Bakanların ortak açıklamasında, “Mükerrer süreçlerin ve gereksiz maliyetlerin önüne geçilmesi maksadıyla sistemik değere sahip hudut ötesi finansal altyapıların merkezi kontrole tabi tutulmasını destekliyoruz. Bu süreçte kontrol sorumluluğu ile mali hesap verebilirliğin eşgüdümlü ilerlemesini sağlayacağız” tabirlerine yer verildi.
Kontrol yetkisinin ESMA’ya devredilmesi bekleniyor
Yeni uzlaşı kapsamında, borsalar, takas kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları üzere kritik finansal aktörlerin kontrol yetkisinin Paris merkezli Avrupa Menkul Değerler ve Piyasalar Kurumu’na (ESMA) devredilmesi planlanıyor. Daha evvel ulusal yetki zamanına aralı yaklaşan Almanya’nın bu tavır değişikliği, projenin hayata geçirilme ihtimalini değerli ölçüde artırdı.
Finans bölümünün iktisatta belirleyici bir rol üstlendiği İrlanda ve Lüksemburg üzere küçük üye ülkeler ise kontrolün Brüksel’e devredilmesine temkinli yaklaşmayı sürdürüyor. Bu ülkelerin, büyük iktisatların blok oluşturarak kendi çıkarlarını geri planda bırakmasından telaş duyduğu belirtilirken, İrlanda’nın bu bahisteki rahatsızlığını diplomatik kanallar aracılığıyla şimdiden lisana getirdiği tabir ediliyor.
E6 maliye bakanlarının sunduğu teklif, kontrol ıslahatının yanı sıra Avrupa finans piyasalarını daha rekabetçi hale getirmeyi amaçlayan çeşitli yapısal düzenlemeleri de içeriyor. Bu kapsamda, finansal likiditeyi artırmak için menkul kıymetleştirme piyasasının tekrar canlandırılması, dijital avro hazırlıkları çerçevesinde sanal banknot çalışmalarının başlatılması ve şirket kuruluş süreçlerini kolaylaştıracak AB genelinde geçerli bir “tek durak noktası” sisteminin kurulması planlanıyor.
Paket ayrıyeten borsa süreçlerinde data şeffaflığının artırılmasını ve karmaşık finansal düzenlemelerin modernize edilerek daha sade bir yapıya kavuşturulmasını da kapsıyor.
AB sermaye piyasalarının yaklaşık yüzde 95’ini temsil eden bu altı ülke, 2026 yılının ortasına kadar ortak bir hükümet konumuna ulaşmayı hedefliyor.
Teklifin yasalaşabilmesi için üye ülkelerin yüzde 55’ini ve toplam nüfusun yüzde 65’ini temsil eden “nitelikli çoğunluk” dayanağı gerekiyor. Bu eşik sağlanamazsa alternatif bir sistem olarak en az dokuz üye ülkenin iştirakiyle “güçlendirilmiş işbirliği” düzeneğinin devreye alınması ve maksatların bu çerçevede uygulanması planlanıyor.
